آتش‌سوزی در سالگرد آتش‌سوزی بزرگ

آیا شاخصی در مدیریت شهری وجود دارد که نشان دهد ما ضوابط ایمنی را نسبت به قبل بیشتر رعایت می‌کنیم؟ آیا اطلاعات کافی برای محاسبه این شاخص و مقایسه آن در طول زمان در اختیار داریم؟ چند درصد از ساختمان‌ها و محیط‌های کار در حال حاضر از نظر ایمنی وضعیت مطلوبی دارند؟

ادامهٔ “آتش‌سوزی در سالگرد آتش‌سوزی بزرگ”

آلودگی بی‌سابقه هوای تهران در سال ۱۳۹۹

آلودگی هوا هر سال دی ماه در تهران و برخی از شهرهای بزرگ دیگر ایران به اوج خود می‌رسد و زندگی در آن‌ها را مختل می‌کند. امسال اما آلودگی هوا در تهران ابعاد دیگری پیدا کرده و گمانه‌زنی‌های جدیدی مانند افزایش مصرف برق، افزایش مصرف گاز و نوسان آن و … درباره منشأ آن مطرح شده است.

آلودگی امسال هوای تهران با سال‌های قبل چه تفاوتی دارد؟ چرا امسال نسبت به سال‌های قبل بازتاب متفاوتی در رسانه‌ها پیدا کرده؟ آیا اتفاق جدیدی افتاده است؟

در بخش اول این یادداشت مهم‎ترین آلاینده‌های موثر در تعیین میزان آلودگی هوا و منشأ هر یک را معرفی کردیم و در بخش دوم به این پرسش پاسخ دادیم که کیفیت هوای تهران در یک دهه اخیر چه تغییراتی کرده است. این بررسی نشان می‌دهد یکی آلاینده‌های هوای تهران در سال جاری به کلی تغییر رفتار داده و به صورت بی‌سابقه‌ای افزایش یافته در مجموع می‌توان گفت آلودگی هوای تهران در نیمه تابستان امسال و هم‌اکنون یعنی در نخستین ماه زمستان وضعیت بی‌سابقه‌ای را دست کم در ده سال اخیر تجربه می‌کند.  

ادامهٔ “آلودگی بی‌سابقه هوای تهران در سال ۱۳۹۹”

شلیک پدافند به هواپیمای مسافربری؛ یک بررسی آماری

در ساعت ۶:۱۲ صبح هجدهمین روز دی ماه سال ۱۳۹۸ یک فروند هواپیمای مسافربری از فرودگاه امام‌ خمینی تهران به مقصد کی‌یف از زمین بلند شد؛ چند ساعت پس از ضربات موشکی ایران به پایگاه عین‌الاسد آمریکا در عراق – در واکنش به ترور سردار سلیمانی. اما پرواز چند دقیقه بیشتر طول نکشید. هواپیما آتش گرفت و در ۱۵ کیلومتری فرودگاه نزدیک روستای خلج‌آباد شهرستان شهریار به زمین اصابت کرد و سوخت و تمام سرنشینان آن جان باختند.

پس از آن گمانه‌زنی درباره علت سقوط هواپیمای اوکراینی آغاز شد و فرضیات گوناگونی مطرح شد. انتشار کارشناسی‌های خلاف واقع سه روز در رسانه‌ها ادامه یافت تا در روز ۲۱ دی‌ماه ستاد کل نیروهای مسلح کشور شلیک غیرعمدی موشک خودی به هواپیما را تایید کرد. این اتفاق آنچنان ناگوار و دور از ذهن بود که اگرچه به عنوان یکی از احتمالات مطرح شده بود اما تا پیش از تایید رسمی به سختی می‌شد آن را به عنوان علت حادثه پذیرفت.

اما چرا رخ دادن چنین حادثه‌ای تا این اندازه در افکار عمومی نامحتمل بود؟

این نوشتار سعی دارد تا با مرور آمار سوانح هواپیمایی تا پیش از این حادثه، سابقۀ چنین اتفاقاتی را در دنیا را بررسی کند و به این پرسش پاسخ دهد.

ادامهٔ “شلیک پدافند به هواپیمای مسافربری؛ یک بررسی آماری”

برنامه جامع اقدام برای واکسیناسیون

کادر درمان، افراد آسیب‌پذیر و سالمندان کسانی هستند که برای دریافت واکسن کرونا در اولویت قرار می‌گیرند. اما می‌دانیم مصونیتِ پایدار در جامعه اتفاق نمی‌افتد مگر زمانی که دستِ کم دو سوم یا به روایتی دیگر سه چهارمِ جامعه واکسینه شوند، یعنی بیش از ۵۶ یا ۶۳ میلیون نفر از جمعیت کشور [۱].  تعداد افراد بالای ۶۵ سال ایران در حال حاضر پنج میلیون و چهارصد و هفتاد هزار نفر است. اگر افراد آسیب‌پذیر و کادر درمان را که هر کدام جمعیتی کمتر از سالمندان دارند به این تعداد اضافه کنیم، هنوز بخش زیادی از آن باقی می‌ماند. اولویت دادن به سه گروه یادشده اگرچه ضرورت دارد اما مسئله تخصیص واکسن را به طور کامل حل نمی‌کند.

ادامهٔ “برنامه جامع اقدام برای واکسیناسیون”

چند درصد مردم باید واکسینه شوند تا مصونیت جمعی اتفاق بیافتد؟

در حالی که بریتانیا به زودی واکسیناسیون کرونایی را آغاز می‌‌کند و دیگر کشورها هم در صف خرید هستند، مسایل ‌کشورها در مواجهه با کرونا وارد فاز تازه‌ای می‌شود. حالا سیاست‌گذاران با مسئله کمبود منابع و همچنین نحوه توزیع واکسیناسیون روبرو می‌شوند. هدف هر سیاست‌گذار آن است که با کمترین هزینه بیشترین نتیجه را بگیرد. بنابراین اولین سئوال این است که آیا باید همه را واکسینه کرد؟ چگونه می‌توان در مخمصه‌ی کمبود منابع، میزان واکسیناسیون مورد نیاز برای مهار کرونا را حداقل رساند؟ برای پاسخ به این سئوال، باید سراغ یک مفهوم قدیمی برویم که در دوران کرونا بسیار از آن یاد شد: مصونیت جمعی یا گله‌ای.

ادامهٔ “چند درصد مردم باید واکسینه شوند تا مصونیت جمعی اتفاق بیافتد؟”

بررسی و نقد کتاب «آتش خاموش؛ نگاهی به اعتراضات آبان ۹۸»

علت اصلی بروز اعتراضات آبان ماه ۹۸ چه بود؟ چگونه این اعتراضات در سطح ملی گسترش یافت؟ چه شباهت و تفاوتی بین اعتراضات آبان ۹۸ و دی ماه ۹۶ وجود دارد؟ آیا این اعتراض مقدمه خونین یک انقلاب بود که به شکست منجر شد و یا شورش و هیجان مردم ناراضی و نگران؟ کدام یک از این عبارات برای توصیف اتفاقات آبان ۹۸ مناسب‌تر است؟ آیا احتمال وقوع این دست حوادث وجود دارد؟

«آتش خاموش؛ نگاهی به اعتراضات آبان ۹۸» روایتی تحلیلی از اتفاقات آبان ۹۸ برای ارائه پاسخ به همین پرسش‌هاست. این کتاب زیر نظر سعید مدنی در موسسۀ رحمان تهیه شده و اثری جامعه‌شناسانه و نظری است که با واکاوی اخبار، گزارش‌ها، اظهارنظرها و گفتگوهای متعدد از ۲۴ آبان تا ۱۵ دیماه ۹۸ به توضیح و علت‌یابی وقایع می‌پردازد.

هدف کتاب، بررسی اعتراضات آبان ۹۸ به ‌عنوان یک اتفاق اجتماعی و نورافشاندن بر وضعیت مردمی‌است که در آن نقش داشتند. گردآوری وقایع و مستند کردن آن‌ها و ارائۀ مجموعه‌ای از واژگان و مفاهیم جامعه‌شناسی برای پی بردن به علل پدید آمدن اعتراضات گسترده در آبان‌ماه از مهم‌ترین ویژگی‌های این کتاب است.‎

آتش خاموش در ۱۱ بخش از زوایا و دیدگاه‌های مختلف به حوادث آبان ۹۸ می‌پردازد و در تلاش است تا نقش طبقات مختلف را در اعتراضات نشان دهد. در متن پیش رو ابتدا روایت کتاب از اعتراضات را به اختصار بازگو کرده‌ایم و پس از آن با اشاره به جای خالی تحلیل‌های کمّی در این کتاب، به بررسی انتقادی آن پرداخته‌ایم و پیشنهاداتی برای تلاش در جهت تبیین آماری این اتفاقات ارائه داده‌ایم. متن کامل معرفی و نقد آتش خاموش را در ادامه مطالعه کنید.

ادامهٔ “بررسی و نقد کتاب «آتش خاموش؛ نگاهی به اعتراضات آبان ۹۸»”

ابتلای ۳۹ میلیون ایرانی به کرونا تاکنون

  • اگر نسبت ۲ و نیم برابری که از آمار ثبت احوال به دست می‌آید را در تعداد فوتی‌های کرونامثبت ایران در ۹ ماه اخیر ضرب کنیم از ۴۰ هزار فوت به ۱۰۰ هزار فوت می‌رسیم.
  • تلفیق میزان کشندگی ارائه شده بیماری در گروه‌های سِنی مختلف که در مطالعات اخیر عرضه شده در توزیعِ سِنّی جوان ایران به کشندگی ۰٫۲۶% می‌رسد یعنی بیماری از هر ۱۰ هزار مبتلا در ایران تقریبا جان ۲۶ نفر را می‌گیرد.
  • اگر این دو عدد را کنار بگذاریم نتیجه‌اش این می‌شود که حدود ۳۹ میلیون در کشور تاکنون به بیماری مبتلا شده‌اند یعنی معادل ۴۸% جمعیت کشور. این تخمین عدم قطعیت زیادی دارد. اگر بخواهیم کران پایینی برای این بازه ارائه کنیم به عدد ۲۳ میلیون نفر می‌رسیم یعنی معادل ۲۸% جمعیت کشور که کماکان عددی قابل توجه است.
  • این میزان از تهاجم بیماری در برخی کشورهای آمریکای جنوبی مانند پرو، مکزیک، اکوادور، پاناما، کلمبیا و شیلی نیز گزارش شده است در حالیکه در کشورهای آسیای شرقی مانند کره جنوبی، تایلند، چین و ژاپن علی‌رغم ریسک بالا بخاطر پیری جمعیت درصد شیوع بسیار پایین گزارش شده است.
  • توقف در انتشارِ آمار جزئی موجب دورانگاشتن بیماری در افکار عمومی شد و حساسیت نسبت به آن را کاهش داد. علاوه بر آن، تغییر رویه در انتشارِ آمار یک پیام ضمنی هم با خود داشت، اینکه نیاز به اطلاع و مشارکت شما برای مواجهه با بیماری نیست. ما می‌دانیم کجا چه خبر است، خودمان کنترل می‌کنیم. در حالیکه مجموعه‌ای که باید با بیماری مقابله کند تمامی مردم هستند و اولین نیاز آن‌ها برای تصمیم‌گیری و برنامه‌ریزی، اطلاع از اوضاع پیرامونشان است.
  • پاندمی مسئله کادر درمان نیست که از ایشان بخواهیم آن را برای ما حل کنند، بلکه مسئلۀ پیش روی کل کشور است. انتشار پیوسته آمارِ جزئی، بدنه کارشناسی کشور و رسانه‌های خبری و تحلیلی را فعال می‌کند و به مراکز سیاست‌گذار، مردم و اصناف قدرت برنامه‌ریزی می‌دهد.  
  • مرجعِ اصلی آمار فوت، اسناد فوت سازمان ثبت احوال است. شما انتظار دارید کسی از انتشار ۹۰ روز یک بار آمار اسناد فوت آن هم با چند ده روز تاخیر، تلقی کند وضعیت بحرانی است و او هم بخشی از نیروی مقابله با این بحران بزرگ است؟!
  • اگر توانش را داشتیم که محدودیت فراگیر اجرا کنیم که چه بهتر. چه این کار را بکنیم چه نکنیم، باید سراغ محدودیت‌های محلی برویم. آنچه عملی‌تر است ایجاد محدودیت‌های محلی در سطوح مختلف است که این هم بیشتر از هر چیزی نیازمند انتشار آمار جزئی از مناطق مختلف کشور است، چه در مرحله برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری، چه در مرحله اجرا و چه در مرحله دعوت از یکدیگر برای مشارکت و پایبندی به محدودیت‌ها.

متن کامل گفتگو همشهری آنلاین با علیرضا کدیور را در ادامه بخوانید.

ادامهٔ “ابتلای ۳۹ میلیون ایرانی به کرونا تاکنون”

افزایش آمار فوت اضافه در فصل تابستان


رد پای کرونا در آمار ثبت احوال (۳)

مطابق آمار منتشرشدۀ سازمان ثبت‌احوال، تعداد اسناد فوت کشور در فصل تابستان ۱۳۱٫۲۹۴ مورد بوده است. این در حالی است که متوسط تعداد اسناد فوت مطابق روند پنج سال گذشته ۹۴٫۲۱۵ مورد (خط‌چین آبی) و در بیشترین حالت ۱۰۰٫۶۵۷ مورد بیشتر برآورد نمی‌شده است (کران بالای بازۀ اطمینان ۹۹%).

این یادداشت در پنجره منتشر شده است.

ادامهٔ “افزایش آمار فوت اضافه در فصل تابستان”

نگاهی به آمار جشنواره ملی موسیقی جوان


جشنواره ملی موسیقی جوان همه ساله در تهران برگزار می‌شود. تفاوت ِ اصلی این جشنواره با سایر جشنواره‌های مشابه را می‌توان در فراخواندن ِ جوانان ِ فعال موسیقی نواحی، دستگاهی و کلاسیک دانست (+).

چهاردهمین دوره این جشنواره، خوشبختانه در سال کرونا نیز متوقف نشده و به صورت مجازی برگزار شده است.

این جشنواره هر سال با شرکت جوانان زیر سی سال در سه بخش اشاره شده برگزار می‌شود. در هر بخش چند گروه سنی وجود دارد که شرکت‌کنندگان هر یک، در رشته‌های تعیین‌شده به اجرای برنامه می‌پردازند و توسط گروه‌های تخصصی داوران مورد ارزیابی قرار می‌گیرند. تمرکز روی گروه‌های سِنّی جوان، تعدّد رشته‌ها و گستره وسیع شرکت‌کنندگان از سراسر کشور این جشنواره را به میدانی بزرگ برای ارزیابی کمی و کیفی وضعیت آموزش موسیقی در کشور بدل کرده است.

ادامهٔ “نگاهی به آمار جشنواره ملی موسیقی جوان”

مقایسه آمار فوت کرونا در ایران با سایر کشورها هم‌زمان با آغاز فصل سرما

افزایش بی‌سابقه آمار فوت در ایران یک‌بار دیگر افکار عمومی را متوجه خطر جدی کرونا کرده است.

بیش از ۹ ماه از آغاز انتشار ویروس کرونا در دنیا می‌گذرد. در بسیاری کشورها موج‌‌های اولیه بیماری تمام شده و موج‌های بعدی بیماری هم از راه رسیده است. کشورها عملکرد یکدیگر را بررسی می‌کنند تا در آغاز فصل سرد (در نیمکرۀ شمالی)، با آگاهی بیشتر دربارۀ ادامۀ ماراتنِ مقابله با ویروس کرونا تصمیم‌گیری کنند.

  • در کدام کشورها موج‌های جدید بیماری آغاز شده است؟
  • آیا موج‌های بعدی بیماری در کشورها با همان نسبت مرگ‌و‌میر همراه بوده است؟
  • آیا افزایش آمار کرونا منحصر به ایران است یا همزمان با آغاز فصل سرد و کاهش دمای هوا ابتلا یا فوت بر اثر کرونا در کشورهای دیگر نیز افزایش یافته است؟ 

در این یادداشت تلاش شده با گردآوری و مرور آمار اخیر ابتلا و فوت کووید ۱۹ در بیش از ۵۰ کشور در نقاط مختلف جهان، وضعیت بیماری در آن‌ها به صورت اجمالی مورد بررسی و مقایسه قرار گیرد و با ایران مقایسه شود[i].

ادامهٔ “مقایسه آمار فوت کرونا در ایران با سایر کشورها هم‌زمان با آغاز فصل سرما”